Pozytywizm: Jak literatura pozytywizmu przedstawia niedolę chłopa i nędzę wsi polskiej XIX w.?

powrót »

Maria Konopnicka była piewczynią nędzy ludu i niedoli chłopa. Jej "obrazki" przedstawiały sylwetki nędznych, głodnych, wyrzuconych ze swoich chat ludzi, umierające z chorób i niedostatków dzieci ("Wolny najmita", "Jav nie doczekał").
Nowele prozaików pozytywizmu często podejmują temat nędzy ludu. "Szkice węglem" H. Sienkiewicza - ciemnota chłopa, jego paniczny strach przed urzędem, analfabetyzm doprowadzają do tragedii, do uzależnienia ich od ludzi pokroju Zołzikiewicza. "Janko Muzykant" - także Sienkiewicza, przedstawia niedolę biednego, choć utalentowanego chłopskiego dziecka, ten sam motyw pojawia się w noweli B. Prusa pt. "Antek".
Powieścią ukazującą chłopa, jego los, a nawet jego walkę z zaborcą jest "Placówka" B. Prusa - uporczywe, wytrwałe działania ślimaka, by utrzymać się na swojej ziemi. Eliza Orzeszkowa podejmuje temat wsi w utworach "Dziurdziowie" i "Cham". Niedola chłopa, niesprawiedliwość społeczna, los chłopskiego dziecka stały się tematami utworów pisarzy, którzy walczyli o poprawę bytu warstw najniższych. Docierali oni do ludzkich serc i sumień, lecz także oskarżali warstwy wyższe, bardziej oświecone, nawoływały do działań, które choć trochę mogłyby zaradzić złu.
powrót »